Wieczny Odpoczynek racz im dać, Panie. Wspomnienie o znanych osobach zmarłych w 2025

Każdego roku w okolicach tzw. Zaduszek w mediach pojawiają się wspomnienia o znanych osobach, które w ubiegłym roku zakończyły swoje ziemskie pielgrzymowanie. Śmierć osoby znanej z mediów czy życia publicznego porusza w inny sposób niż odejście kogoś bliskiego, ale jednak w wielu przypadkach porusza. Są tacy, których ze łzami w oczach żegnają ludzie z całego świata, ale i tacy, po których pogrzebie długo nie milkną przeróżne dyskusje. Czy jednak staramy się, aby jeszcze dłużej nie milkła modlitwa?

Jak zapamiętamy rok 2025? Z pewnością każdy z nas inaczej. Ziemia wciąż się kręciła, a chodzący po niej ludzie uczyli się, pracowali, kochali, cierpieli, modlili się, odpoczywali, a przede wszystkim – rodzili się i umierali. I właśnie o tych, którzy odeszli do Pana, szczególnie pamiętamy w pierwszych dniach listopada. W przeciągu ostatniego roku dołączyło do nich sporo znanych osób, których sylwetki warto krótko przypomnieć. Jest to oczywiście lista subiektywna. Chciałem umieścić na niej osoby zmarłe od zeszłorocznego Dnia Zadusznego, o których mam coś do powiedzenia lub których dziedzictwo uznałem za inspirujące.

Jan Furtok (1962-2024) – piłkarz

Ikona GKS-u Katowice, którego barw bronił przez niemal całe lata osiemdziesiąte. Ponad sto goli, które zdobył dla śląskiego zespołu, są nie tylko do dziś niepobitym rekordem klubu, ale pomogły również zdobyć Puchar Polski i wicemistrzostwo kraju. Furtok grał również dla kilku klubów niemieckich oraz reprezentacji Polski, w której trafił na mniej udane lata. Nie przeszkodziło mu to jednak rozegrać trzydzieści sześć meczów i zdobyć dziesięć goli w biało-czerwonej koszulce. Zmarł po długiej walce z chorobą Alzheimera.

Lucjan Brychczy (1934-2024) – piłkarz

Legenda warszawskiej Legii, z którą związany był w różnych rolach przez siedemdziesiąt lat aż do śmierci. Z pochodzenia Ślązak – karierę rozpoczynał w ówczesnym Nowym Bytomiu, obecnej dzielnicy Rudy Śląskiej. W 1954 r. zgłosiła się po niego stołeczna Legia, a także reprezentacja Polski, w której z czasem objął funkcję kapitana. Pomimo niskiego wzrostu i drobnej budowy (przez które przylgnęło do niego przezwisko „Kici”) posiadał kapitalną technikę i przegląd pola, co pozwoliło mu stać się piłkarzem wybitnym. Sukcesy z Legią osiągał również po karierze piłkarskiej jako trener, asystent trenera czy honorowy prezes.

Stanisław Tym (1937-2024) – aktor

Znany i uwielbiany aktor, reżyser i satyryk. Egzamin aktorski zdał u Stanisława Barei, z którym współtworzył później kultowe filmy. Jego pierwszą legendarną rolą był pasażer bez biletu w filmie Rejs. U Barei wystąpił m.in. w Nie ma róży bez ognia, Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz, a przede wszystkim w Misiu, do którego napisał scenariusz. W historii kina zapisały się również kontynuacje Misia, czyli Rozmowy kontrolowane i Ryś. Tym udzielał się również na scenie teatralnej i kabaretowej.

Jimmy Carter (1924-2024) – polityk

Amerykański polityk, w latach 1977-1981 trzydziesty dziewiąty prezydent Stanów Zjednoczonych. Był pierwszym w historii prezydentem USA, który urodził się w szpitalu, i jak dotychczas jedynym, który dożył stu lat. Karierę rozpoczynał we władzach stanowych w rodzinnej Georgii, gdzie w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych pełnił funkcję gubernatora. Następnie wystartował w wyborach prezydenckich w 1976 r., w których pokonał urzędującego prezydenta Geralda Forda. Na najwyższym urzędzie utrzymał się zaledwie przez jedną kadencję, przegrywając z kretesem kolejne wybory na rzecz Ronalda Reagana. Po prezydenturze zajął się działalnością edukacyjną i pisarską, a także działał na rzecz pokoju i praw człowieka. W 2002 r. otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.

Mateusz „Tiger Bonzo” Kupiec (1989-2024) – osobowość internetowa

Jeden z wielu (i nie ostatni na tej liście) przykładów osób upośledzonych, którym udało się zdobyć niezasłużoną i destrukcyjną popularność dzięki internetowi. Mateusz Kupiec był aktywny w sieci przez ponad dekadę pod pseudonimem Tiger Bonzo. Do zaoferowania miał głównie wyzwiska, pyskówki z hejterami, nieudolne przeróbki piosenek i pokazywanie różnego rodzaju patologii stanowiącej jego codzienność. Przyczyną zgonu w wieku zaledwie trzydziestu pięciu lat była prawdopodobnie ciężka niewydolność wątroby – na ostatnich filmach u Tigera wyraźnie było widać żółty odcień skóry i oczu. Tiger Bonzo pozostawił żonę Małgorzatę, znaną w sieci jako Kobra, i małą córkę Amelię.

David Lynch (1946-2025) – reżyser

Reżyser wzbudzający emocje i kontrowersje – obok jego dzieł nie da się przejść obojętnie. Zresztą ich tytuły mówią same za siebie: Miasteczko Twin Peaks, Mulholland Drive, Człowiek Słoń czy Diuna. Lynch nigdy nie zdobył Oscara, za to dwukrotnie wygrywał prestiżową statuetkę Cezara, a w 1990 r. zdobył Złotą Palmę na festiwalu w Cannes za Dzikość serca.

Krzysztof Kononowicz (1963-2025) – osobowość internetowa

Przez większość życia był zwykłym człowiekiem, okresowo pracującym jako kierowca czy sprzątacz, a okresowo bezrobotnym. Popularność zdobył podczas kampanii przed wyborami samorządowymi w 2006 r., w których kandydował na urząd prezydenta Białegostoku. Jego nieporadny, pełny błędów spot wyborczy stał się wówczas hitem na całą Polskę. Sam Kononowicz zyskał swoje pięć minut sławy – zaczął być zapraszany do programów telewizyjnych i na wydarzenia, a popularna wówczas Grupa Operacyjna nagrała piosenkę Nie będzie niczego opisującą jego, nazwijmy to, program polityczny. Niestety, już wtedy zaczęły się przy nim kręcić osoby widzące możliwość łatwego i szybkiego zysku, które wkrótce zaczęły wykorzystywać jego upośledzenie, nieporadność i emocjonalność do patostreamingu. Filmy prezentujące codzienność Kononowicza i innych osób, które z różnych względów znalazły się na jego orbicie, generowały olbrzymie zasięgi, przyczyniając się jednocześnie do stopniowej degradacji ich bohaterów – zarówno zdrowotnej, jak i psychicznej. Kononowicz zmarł w marcu 2025 r. w białostockim hospicjum.

Val Kilmer (1959-2025) – aktor

Znany hollywoodzki aktor. Już jego filmowy debiut – główna rola w absurdalnej komedii Ściśle tajne z 1984 r. – przyniósł mu światową sławę, którą ugruntowały kolejne filmy, m.in. Top Gun czy Willow. Wielkim artystycznym przełomem była rola w The Doors, gdzie wcielił się w zmarłego frontmana zespołu, Jima Morrisona. W sumie Kilmer wystąpił w ponad stu dwudziestu filmach, które zarobiły łącznie niemal cztery miliardy dolarów.

Leo Beenhakker (1942-2025) – trener

Za młodu próbował sił jako piłkarz w amatorskich zespołach, jednak dopiero jako trener wypłynął na szerokie wody. Jego kariera trwała ponad pół wieku. Prowadząc Ajax Amsterdam, Feyenoord Rotterdam i Real Madryt, zdobył łącznie sześć tytułów mistrzowskich – po trzy w Hiszpanii i Holandii. W Polsce zapamiętamy go jednak przede wszystkim jako selekcjonera reprezentacji narodowej, pierwszego, który zdołał zakwalifikować się z polską drużyną na mistrzostwa Europy. Wcześniej podobny sukces osiągnął z kadrą Trynidadu i Tobago, prowadząc ją do debiutu w mistrzostwach świata 2006, a szesnaście lat wcześniej prowadził na mundialu kadrę swojej ojczyzny – Holandii.

Franciszek (1936-2025) – papież

Dwieście sześćdziesiąty szósty papież. Pierwszy jezuita i pierwszy Latynos na tronie Piotrowym. Jorge Mario Bergoglio urodził się w 1936 r. w ubogiej dzielnicy Buenos Aires, w rodzinie włoskich imigrantów. W 1958 r. wstąpił do zakonu jezuitów, a jedenaście lat później przyjął święcenia kapłańskie. W 1992 r. został biskupem pomocniczym Buenos Aires, a w 2001 r. kardynałem. Był wymieniany w gronie faworytów podczas konklawe po śmierci Jana Pawła II w 2005 r., jednak dopiero osiem lat później został wybrany na papieża. Jego pontyfikat trwał dwanaście lat i obfitował w ciekawe, a nieraz i kontrowersyjne wydarzenia – więcej na ten można znaleźć m.in. w ciekawym podsumowaniu Marcelego Hejwowskiego.

Tomasz Jakubiak (1983-2025) – kucharz

Kucharz i przedsiębiorca, najbardziej znany jako celebryta kulinarny. Od 2007 r. pojawiał się w programach różnych stacji – TVN, TVP czy Canal+. Zdobył rozpoznawalność jako juror różnych wersji programu MasterChef. W 2024 r. publicznie ogłosił, że walczy z ciężkim nowotworem, który ostatecznie doprowadził do jego przedwczesnej śmierci.

Diogo Jota (1996-2025) – piłkarz

Znany piłkarz z całkiem pokaźną listą sukcesów, którą brutalnie zamknął tragiczny wypadek samochodowy. Jota występował jako skrzydłowy w takich klubach jak Pacos de Ferreira, FC Porto, Wolverhampton Wanderers, a od 2020 r. do śmierci – FC Liverpool. Dla The Reds zagrał w stu osiemdziesięciu dwóch meczach, zdobywając sześćdziesiąt pięć goli, które pomogły drużynie wygrać m.in. FA Cup i mistrzostwo Anglii w sezonie 2024/25. Był również ważną postacią reprezentacji Portugalii, z którą dwukrotnie wygrał Ligę Narodów. Jego karierę przerwał wypadek – w lipcu tego roku samochód, którym Diogo jechał z młodszym bratem Andre, wypadł z drogi i zapalił się, co doprowadziło do śmierci obu mężczyzn.

Michael Madsen (1957-2025) – aktor

Amerykański aktor najbardziej znany ze współpracy z Quentinem Tarantino. U słynnego reżysera wystąpił m.in. we Wściekłych psach, Nienawistnej ósemce czy przede wszystkim Kill Billu. Do innych znanych filmów, w których wystąpił, zaliczają się m.in. Uwolnić orkę, Donnie Brasco czy Śmierć nadejdzie jutro.

Connie Francis (1937-2025) – piosenkarka

Naprawdę nazywała się Concetta Rosa Maria Franconero i pochodziła z New Jersey, z rodziny o włoskich korzeniach. Należała do najpopularniejszych amerykańskich artystek estradowych lat sześćdziesiątych, szczególnie za sprawą popularnego do dziś przeboju Pretty Little Baby. Na fali sukcesu założyła własne wydawnictwo płytowe, wystąpiła również w kilku filmach.

Ozzy Osbourne (1948-2025) – muzyk

Jedna z największych legend rocka i metalu, założyciel i wokalista zespołu Black Sabbath. Ozzy urodził się w 1948 r. na wsi pod Birmingham jako John Michael Osbourne. W szkole nie radził sobie za dobrze, zresztą szybko z niej zrezygnował. W wieku dwudziestu lat razem z kolegami Tonym Iommim i Billem Wardem założył zespół The Polka Tulk Blues Band, przemianowany rok później na Black Sabbath. Po obfitującej w sukcesy dekadzie spędzonej w zespole rozpoczął nie mniej udaną karierę solową. Co zaskakujące, „Książę Ciemności” publicznie przyznał się do wiary w Boga i modlitwy, choć jednocześnie był przeciwny zorganizowanym formom kultu. Ostatni raz na scenie pojawił się 5 lipca 2025 r., a dwa i pół tygodnia później zmarł na skutek zawału serca.

Hulk Hogan (1953-2025) – wrestler

Urodził się w Georgii jako Terry Gene Bollea. W młodości bardziej pociągała go muzyka, choć trenował również różne sporty. Wrestlingiem zajął się dopiero w dwudziestym czwartym roku życia. Trzy lata później był już rozpoznawalnym zawodnikiem. Mniej więcej wtedy stał się znany pod pseudonimemHulk Hogan, budzącym skojarzenia z filmem Hulk i upamiętniającym irlandzkie korzenie sportowca. Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych wrestlerów w historii, po dziś dzień dzierży kilka rekordów – ciężko mi jednak ocenić, jak bardzo są one imponujące ze względu na specyfikę tego sportu. Popularność Hogana dodatkowo zwiększyły występy w kilku filmach i serialach, w tym w trzeciej części Rocky’ego. Hogan zasłynął również ze swoich mocnych wypowiedzi politycznych i światopoglądowych, m.in. z występu na konwencji wyborczej Donalda Trumpa, gdzie w geście poparcia kandydata w charakterystyczny dla siebie sposób rozdarł koszulkę.

abp Józef Kowalczyk (1938-2025) – duchowny

Arcybiskup, w latach 2010-2014 prymas Polski. Po wyborze Karola Wojtyły na papieża został powołany do Sekretariatu Stanu Stolicy Apostolskiej. W 1989 r. przyjął święcenia biskupie i został mianowany nuncjuszem apostolskim w Polsce. Jako nuncjusz przyczynił się do odtworzenia Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego, reorganizacji polskich diecezji w 1992 r. oraz podpisania konkordatu w 1997 r. W 2010 r. papież Benedykt XVI mianował go arcybiskupem gnieźnieńskim, a zarazem prymasem Polski, którą to funkcję pełnił przez niemal cztery lata.

Stanisław Sojka (1959-2025) – piosenkarz

Od dziecka śpiewał i grał na instrumentach. W wieku czternastu lat został organistą w swojej parafii w Żorach. Od lat siedemdziesiątych występował u boku gwiazd tamtych lat – m.in. Maryli Rodowicz, Andrzeja Zauchy i Anny Jantar. Kolejne lata przyniosły rozwój jego kariery solowej jako wokalisty jazzowego. Jej apogeum przypada na początek lat dziewięćdziesiątych, kiedy to nagrał przeboje Tolerancja i Cud niepamięci, a także przyjął artystyczny pseudonim Soyka. W 2003 r. z okazji 25-lecia pontyfikatu Jana Pawła II wydał album Tryptyk rzymski, a utwory z albumu wykonał na specjalnie zorganizowanym koncercie dla polskiego papieża w Watykanie. Zmarł w trakcie Top of the Top Sopot Festival w sierpniu 2025 r. – jego ciało odnaleziono w hotelu, gdzie odpoczywał pomiędzy próbą a występem.

Maciej „Slab” Krakowian (1990-2025) – pilot

Od młodości pasjonował się lotnictwem. W wieku piętnastu lat ukończył kurs szybowcowy, rok później zaczął skakać na spadochronie. Po ukończeniu Liceum Lotniczego w Dęblinie wstąpił do wojska, a następnie rozpoczął naukę w United States Air Force Academy w Colorado Springs. Po jej ukończeniu odbył studium oficerskie i otrzymał stopień podporucznika. W kolejnych latach uczył się pilotowania różnych rodzajów samolotów, przede wszystkim wyspecjalizował się w lataniu F-16. Pasjonowało go także lotnictwo akrobatyczne, co niestety przyczyniło się do jego przedwczesnej śmierci. 28 sierpnia, podczas pokazów Air Show Radom 2025, pilotowany przez „Slaba” samolot F-16 rozbił się, zabijając pilota na miejscu. W ostatnich latach był uważany za jednego z najlepszych polskich pilotów. Jego śmierć była nie tylko ludzką tragedią, ale również wielką stratą dla Wojska Polskiego.

Giorgio Armani (1934-2025) – projektant

Jedno z najbardziej znanych nazwisk świata mody. Armani urodził się w Piacenzie, a na szerokie wody wypłynął w stolicy mody – Mediolanie. To tam w latach siedemdziesiątych stworzył przedsiębiorstwo Giorgio Armani oraz markę Emporio Armani. Projektował ubrania dla największych światowych sław. W momencie śmierci jego majątek szacowano na niemal dwanaście miliardów dolarów.

Robert Redford (1936-2025) – aktor

Karierę aktorską rozpoczął od teatru jako nastolatek. Jego najbardziej pamiętne role – m.in. w filmach Żądło, O jeden most za daleko czy Pożegnanie z Afryką – przypadły na lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte. Mniej więcej wtedy Redford zajął się również reżyserią, co przyniosło mu największy sukces w karierze – Oscara dla najlepszego reżysera za film Zwykli ludzie z 1980 r. Oprócz złotej statuetki zgarnął również m.in. pięć Złotych Globów czy nagrodę BAFTA dla najlepszego aktora w 1971 r.

prof. Adam Strzembosz (1936-2025) – prawnik

Studia prawnicze kończył na UJ, a następnie na UW. W 1958 r. zdał egzamin sędziowski, a trzy lata później otrzymał nominację sędziowską. W 1969 r. obronił pracę doktorską z zakresu przestępczości wśród nieletnich. W 1980 r. związał się z Solidarnością, za co po wprowadzeniu stanu wojennego został zwolniony z pracy w sądzie wojewódzkim. W dalszym ciągu działał w strukturach Solidarności oraz kontynuował pracę naukową, a w 1986 r. otrzymał tytuł profesora. Wszedł w skład rządu Tadeusza Mazowieckiego jako wiceminister sprawiedliwości. W latach 1990-1998 był pierwszym prezesem Sądu Najwyższego, a od 1994 r. także przewodniczącym KRS. W 1995 r. próbował startować w wyborach prezydenckich z poparciem m.in. Jarosława Kaczyńskiego, ale ostatecznie wycofał się, przekazując poparcie Hannie Gronkiewicz-Waltz. Po ustąpieniu ze stanowiska w SN kontynuował działalność publiczną, niejednokrotnie wypowiadając się publicznie na temat sytuacji w polskim wymiarze sprawiedliwości.

Andrzej Kołakowski (1964-2025) – pieśniarz

W czasach PRL działał w opozycji, zajmując się m.in. kolportażem podziemnych wydawnictw i organizacją demonstracji. Od lat osiemdziesiątych tworzył i śpiewał poezję śpiewaną. W swojej twórczości chętnie opowiadał o historii i patriotyzmie, ale nie unikał także bardziej uniwersalnej tematyki filozoficznej. Równocześnie pracował zawodowo jako pedagog, a w 2006 r. obronił pracę doktorską i został pracownikiem naukowym UG. Za zasługi dla kultury otrzymał Krzyż Kawalerski i Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.

Wieczny odpoczynek racz zmarłym dać, Panie, a światłość wiekuista niechaj im świeci.
Niech odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen.