Wieś na Podlasiu, w której toczy się spokojne i raczej monotonne życie. Jednak co jakiś czas zaczyna pulsować energią młodzieży, dla której organizowane są tam różne wydarzenia. Jednym z takich wydarzeń, które sprawiają, że Różanystok tętni życiem i radością młodych chrześcijan są coroczne rekolekcje Salezjańskiego Ruchu Ewangelizacyjnego, odbywające się w lipcu.
Od wieków wierni chętnie pielgrzymowali do różnych miejsc, uświęconych obecnością relikwii świętych ludzi czy cudownych obrazów. Wiele stawało się potem sanktuariami i przetrwało w takiej formie do dnia dzisiejszego. Do takich należy Różanystok i tamtejsze Sanktuarium Maryjne. Miejsce o historii znacznie krótszej i mniej znanej niż Jasna Góra czy Santiago de Compostela. Warto jednak poznać historię różanostockiego sanktuarium, skrytego w podlaskiej wsi, niedaleko granicy z Białorusią.
Sanktuarium Maryjne w Różanymstoku
Różanystok to malownicza wieś, położona na Podlasiu, niecałe 60 kilometrów od Białegostoku i 26 kilometrów od Sokółki (miasta, w którym w 2008 roku wydarzył się domniemany cud eucharystyczny). W połowie XVII wieku grodzieński artysta, Jan Szretter namalował na zamówienie Szczęsnego Tyszkiewicza z małżonką (ówczesnych właścicieli Różanegostoku, zwanego wówczas Krzywym Stokiem) obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem. Obraz został umieszczony w sypialni małżonków. Niedługo potem zaczęły się dziać niewytłumaczalne zjawiska np. oliwna lampka znajdująca się przy obrazie zapalała się sama, wokół obrazu rozchodziła się niespotykana wcześniej różana woń. Gdy wieści o tych zjawiskach się rozniosły, do domu zaczęły przychodzić liczne pielgrzymki wiernych. W związku z tym podjęto decyzję o przeniesieniu obrazu do drewnianego kościoła i powierzenie opieki nad obrazem oo. dominikanom. Na polecenie ówczesnego biskupa wileńskiego, Jerzego Białłozora, powołano specjalną komisję, która miała zbadać autentyczność cudów mających się dziać za przyczyną obrazu. Komisja po zbadaniu przedstawionych dokumentów i świadectw uznała około 30 cudów. W 1663 roku nazwę miejscowości, w związku z cudami się w niej dziejącymi, zmieniono na Różanystok. Dominikanie – piastuni obrazu rozszerzali jego kult na Litwie, Rusi i w Koronie Królestwa Polskiego. Kult rozszerzał się tak szybko, że już niecałe 100 lat po pierwszych cudownych wydarzeniach konieczne okazało się wybudowanie nowego, murowanego kościoła.
Po utracie przez Polskę niepodległości, Różanystok początkowo znalazł się w granicach zaboru pruskiego, a w 1807 roku na mocy pokoju w Tylży, w granicach Imperium Rosyjskiego. Po powstaniu styczniowym członkowie Zakonu Kaznodziejskiego zostali wygnani przez cara za pomoc powstańco. Kościół zamieniono na cerkiew, a do podominikańskich zabudowań zostały sprowadzone mniszki prawosławne. Prawosławny monaster był prężnie działającym ośrodkiem. Planowano nawet wizytę cara Mikołaja II, która jednak nie doszła do skutku z powodu wybuchu I wojny światowej. W trakcie działań wojennych mniszki uciekły z Różanegostoku, zabierając ze sobą cudowny obraz.
Po wojnie cerkiew została zamieniona ponownie w katolicką świątynię, a opieka nad parafią zostaje powierzona Towarzystwu św. Franciszka Salezego. Salezjanie, poza duchową opieką nad parafianami, zaangażowali się także w działalność szkolno-wychowawczą, prowadząc wiele szkół na terenie Różanegostoku i okolic. W 1923 lub 1924 roku na uroczystości odpustowe do Różanegostoku przyjechał sekretarz nuncjusza apostolskiego w Polsce, ks. Giovanni Battista Montini (który w 1963 roku został wybrany papieżem i przyjął imię Pawła VI). II wojna światowa nie oszczędziła Różanegostoku. Wiele z klasztornych zabudowań zostało zniszczonych w wyniku działań wojennych. Mówi się że i kościół miał być wysadzony, a ocalał jedynie dzięki bohaterskiej postawie jednego z salezjanów, który przeciął przewody prowadzące do ładunków wybuchowych. Po II wojnie światowej salezjanie krótko prowadzili wcześniejszą działalność oświatową. Komunistyczne władze szybko zmniejszyły rolę salezjanów jedynie do prowadzenia parafii, opieki nad kościołem i obrazem. W 1981 roku, Franciszek kardynał Macharski dokonał koronacji kopii obrazu namalowanej w 1929 roku i pobłogosławionej przez papieża Piusa XI (oryginalny obraz zaginął zabrany przez prawosławne mniszki). W 1987 r. różanostockiemu kościołowi został nadany tytuł Bazyliki Mniejszej.
Obecnie w Różanymstoku salezjanie, poza opieką nad obrazem i Sanktuarium MB Różanostockiej, prowadzą liczne dzieła szkolno – wychowawcze, jak chociażby Salezjański Ośrodek Wychowawczy im. św. Jana Bosko, Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii im. Św. Józefa, Gimnazjum czy Bursę Salezjańską. Co roku w lipcu, do Różanegostoku na swoje kilkunastodniowe rekolekcje przyjeżdża liczna grupa młodzieży i studentów z Salezjańskiego Ruchu Ewangelizacyjnego SARUEL.
Salezjański Ruch Ewangelizacyjny
Salezjański Ruch Ewangelizacyjny SARUEL powstał w 1994 roku „w odpowiedzi na wezwanie Kościoła do nowej ewangelizacji – nowej w formie, środkach i zapale”. Pierwsze rekolekcje wakacyjne SARUELa odbyły się w lipcu 1994 roku w Starym Sączu. Od 2002 roku rekolekcje odbywają się w Różanymstoku. Formacja w ruchu prowadzona jest przez salezjanów w duchu nauki ks. Bosko, a więc oparta na: religii, miłości i rozumie. Odbywa się przez cały rok podczas cotygodniowych spotkań we wspólnotach lokalnych (aktualnie są trzy), kilkakrotnych weekendowych spotkaniach w ciągu roku w Czerwińsku nad Wisłą. Obejmuje również osobistą formację i wspomniane lipcowe rekolekcje wakacyjne w Różanymstoku.
Rekolekcje wakacyjne przez lata ewoluowały w swojej formie, obecnie przyjmując postać szkół, różniących się w zakresie stopnia zaawansowania i formy przekazu Dobrej Nowiny.
Obecnie najczęściej stosowany jest podział na następujące szkoły:
1. Szkołę Przyjaźni – ten etap formacji przeznaczony jest dla osób, które pierwszy raz są na jakichkolwiek rekolekcjach. Skupia się głównie na stanięciu twarzą w twarz ze swoimi problemami, kompleksami, próbie zaprzyjaźnienia się z samym sobą, innymi i Bogiem.
2. Szkołę Nowego Życia (osobno dla młodzieży szkolnej i studentów) – ma otworzyć uczestników na obecność Boga oraz Jego miłosierdzia i przebaczenia w ich życiu
3. Szkołę Wzrastania – ma na celu pogłębienie świadomości i dojrzałości chrześcijańskiej
4. Szkołę Biblijną – pogłębienie znajomości i rozumienia Pisma Świętego
5. Szkołę Żywej Wiary – pogłębienie życia modlitewnego, czas odkrywania działania Ducha Świętego, żywego i skutecznego Słowa, które przemienia życie
6. Szkołę Uczniów – dla osób po całym cyklu formacyjnym, łączy formację duchową z praktyczną posługą na rzecz uczestników rekolekcji.
Formacja ta sprzyja poznawaniu siebie, swoich cech i skłonności oraz ich przyczyn, a także motywuje do pracy nad sobą. Formacja w każdej szkole kończy się także konkretnym wydarzeniem np. spowiedzią generalną, modlitwą o uzdrowienie wewnętrzne, czy modlitwą o wylanie darów Ducha Św.
Cuda małe i duże
To, co dla mnie niesamowite w tym miejscu to fakt, że ciągle dzieją się tam cuda, choć nieco inne niż kiedyś. Dawniej miało tam miejsce wiele uzdrowień, nierzadko spektakularnych, o czym świadczą liczne wota, które można zobaczyć w Sanktuarium Matki Bożej Różanostockiej. Obecnie takimi cudami są liczne przemiany życia młodych ludzi, biorących udział w salezjańskich rekolekcjach. To niesamowicie budujące jak wiele może zdziałać konkretna praca nad sobą połączona z działaniem Łaski Bożej. Młodzi, którzy przyjeżdżali na rekolekcje jako osoby nierzadko nastawione sceptycznie do Kościoła i wiary, po doświadczeniu autentycznej Bożej miłości i radości przebywania z drugim chrześcijaninem, po powrocie do domów stawali się w swoich środowiskach odważnymi głosicielami Dobrej Nowiny, którzy swoim świadectwem i działaniem przemieniają wiele kolejnych młodych, często pogubionych w życiu ludzi.
