Msza Krzyżma odbywa się w Wielki Czwartek w godzinach przedpołudniowych. Wokół ołtarza (najczęściej w katedrze) gromadzą się wszyscy kapłani wraz ze swoim ordynariuszem (ma to w symboliczny sposób pokazać jedność Kościoła). Podczas Liturgii ma miejsce obrzęd błogosławienia olejów – oleju chorych, oleju katechumenów i oleju krzyżma, spośród których najszersze zastosowanie ma krzyżmo – używane przy chrzcie, bierzmowaniu, podczas święceń kapłańskich, jak również do namaszczania ołtarza i ścian kościoła. By lepiej zrozumieć znaczenie poświęcenia olejów podczas Mszy Krzyżma warto uświadomić sobie, że od początku obrzęd ten wiązał się z oczekiwanym Mesjaszem („Mesjasz” – w dosłownym znaczeniu: „namaszczony”). Każde namaszczenie oznacza przemianę – utratę świeckiego charakteru i włączenie w sferę sacrum.
PRZEBIEG LITURGII I TEKSTY MSZALNE
PIERWSZE CZYTANIE
(Iz 61,1-3a.6a.8b-9)
Pan mnie namaścił Czytanie z Księgi proroka Izajasza. Duch Pana Boga nade mną, bo Pan mnie namaścił. Posłał mnie, by głosić dobrą nowinę ubogim, by opatrywać razy serc złamanych, by zapowiadać wyzwolenie jeńcom i więźniom swobodę; aby obwieszczać rok łaski u Pana, i dzień pomsty dla naszego Boga; aby pocieszać wszystkich zasmuconych, by rozweselić płaczących na Syjonie, aby dać im wieniec zamiast popiołu, olejek radości zamiast szaty smutku, pieśń chwały zamiast zgnębienia na duchu. Wy zaś będziecie nazywani kapłanami Pana, mienić was będą sługami Boga naszego. Tak mówi Pan: „Oddam im nagrodę z całą wiernością i zawrę z nimi wieczyste przymierze. Plemię ich będzie znane wśród narodów i między ludami ich potomstwo. Wszyscy, którzy ich zobaczą, uznają, że oni są szczepem, który Pan pobłogosławił”.
Oto słowo Boże.
Komentarz:
Pan Cię namaścił – to znaczy – Pan Cię przemienił. Czy zdajesz sobie sprawę z tego, że z chwilą Chrztu zostałeś posłany i uzdolniony do tego by głosić światu Dobrą Nowinę? Czy swoim życiem wypełniasz to posłannictwo?
PSALM RESPONSORYJNY
(Ps 89,21-22.25 i 27)
Refren: Na wieki będę sławił łaski Pana.
Znalazłem Dawida, mojego sługę, *
namaściłem go moim świętym olejem,
by ręka moja zawsze przy nim była *
i umacniało go moje ramię.
Z nim moja wierność i łaska, *
a w moim imieniu jego moc wywyższona.
On będzie wołał do Mnie: „Ty jesteś moim Ojcem, *
moim Bogiem, Opoką mego zbawienia”.
DRUGIE CZYTANIE
(Ap 1,4-8)
Chrystus uczynił nas kapłanami Boga Czytanie z Księgi Apokalipsy świętego Jana Apostoła. Łaska wam i pokój od Jezusa Chrystusa, świadka wiernego, pierworodnego umarłych i władcy królów ziemi. Temu, który nas miłuje i który przez swą krew uwolnił nas od naszych grzechów, i uczynił nas królestwem, kapłanami dla Boga i Ojca swojego, Jemu chwała i moc na wieki wieków. Amen. Oto nadchodzi z obłokami i ujrzy Go wszelkie oko i wszyscy, którzy Go przebodli. I będą Go opłakiwać wszystkie pokolenia ziemi. Tak: Amen. Jam jest Alfa i Omega, mówi Pan Bóg, który jest, który był i który przychodzi, Wszechmogący.
Oto słowo Boże.
Komentarz:
Pomyśl dziś o kapłanach, których spotkałeś w swoim życiu. To nie przez przypadek, a „przez swą krew” Chrystus postawił ich na Twojej drodze. Poświęcił swoje życie – zapłacił najwyższą cenę. Ty poświęć swój czas – pomódl się w ich intencji.
ŚPIEW PRZED EWANGELIĄ
(Iz 61,1)
Aklamacja: Chwała Tobie, Królu wieków.
Duch Pański spoczywa na mnie, posłał mnie, abym ubogim głosił dobrą nowinę.
Aklamacja: Chwała Tobie, Królu wieków.
EWANGELIA
(Łk 4, 16-21)
Chrystus namaszczony przez Ducha Świętego Słowa Ewangelii według świętego Łukasza. Jezus przyszedł do Nazaretu, gdzie się wychował. W dzień szabatu udał się swoim zwyczajem do synagogi i powstał, aby czytać. Podano Mu księgę proroka Izajasza. Rozwinąwszy księgę, natrafił na miejsce, gdzie było napisane: „Duch Pański spoczywa na mnie, ponieważ mnie namaścił i posłał mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnych, abym obwoływał rok łaski od Pana”. Zwinąwszy księgę oddał słudze i usiadł; a oczy wszystkich w synagodze były w Nim utkwione. Począł więc mówić do nich: „Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli”.
Oto słowo Pańskie.
Komentarz:
Jezus przychodzi do Ciebie z tym czego najbardziej potrzebujesz. By to przyjąć potrzebna jest jednak wiara. Wiara w Niego i wiara Jemu.
Po homilii odbywa się uroczyste odnowienie przyrzeczeń kapłańskich. Nie odmawia się Credo. Opuszcza się modlitwę powszechną. Po modlitwie za kapłanów, diakoni i posługujący wyznaczeni do przyniesienia olejów oraz wierni, którzy mają i przynieść chleb, wino i wodę, udają się w ustalonym porządku do zakrystii lub tam, gdzie przygotowano oleje i inne dary na ofiarę. Powracając do ołtarza idą w następującej kolejności: pierwszy idzie posługujący, który niesie naczynie z balsamem jeśli biskup sam chce przyrządzić krzyżmo; następnie niosący naczynie z olejem katechumenów, jeśli ma być błogosławiony: dalej posługujący, który niesie naczynie z olejem chorych. Na ostatnim miejscu diakon lub prezbiter niesie olej na krzyżmo. Za nimi postępują niosący chleb, wino i wodę do sprawowania Eucharystii. Gdy procesja przechodzi przez kościół, schola śpiewa hymn na przemian z resztą uczestników:
REFREN: Przyjmij pieśń, Odkupicielu,
którą chcemy Ciebie chwalić.
Wiernych rzesza niesie olej
Prosząc Zbawiciela świata
Aby to, co dało drzewo,
Mocą swoją chciał poświęcić.
REFREN: Przyjmij…
Racz poświęcić sam, o Królu,
Co ojczyzną władasz wieczna
Olej ten, ożywczy symbol,
Wbrew szatańskim uroszczeniom.
REFREN: Przyjmij…
By odnowić wszystkich ludzi
Przez to krzyżmem namaszczenie,
By zraniona godność ludzka
Była wreszcie uleczona.
REFREN: Przyjmij…
Przez obmycie w zdroju świętym
Uciekają z duszy zbrodnie,
A przez czoła namaszczenie
Darów świętych się udziela.
REFREN: Przyjmij…
W Ojca sercu narodzony,
Któryś mieszkał w łonie Panny,
Śmierć oddalaj, światła przemnóż,
Tym, co w krzyżmie mają udział.
REFREN: Przyjmij…
Niech ten dzień nam będzie święty
Aż po wszystkie wieki wieków,
Świętej chwały zawsze godzien,
Niech nam nigdy nie zachodzi.
REFREN: Przyjmij…
Po przybyciu procesji do ołtarza lub katedry, biskup odbiera dary. Diakon, niosący naczynie z olejem na krzyżmo święte, okazuje to naczynie biskupowi, mówiąc głośno: Olej na święte krzyżmo; biskup je odbiera i przekazuje jednemu z usługujących mu diakonów, a ten umieszcza naczynie na przygotowanym stole. Tak samo czynią ci, którzy niosą naczynia z olejem chorych i katechumenów. Pierwszy z nich mówi: Olej chorych, drugi zaś: Olej katechumenów. Naczynia odbiera biskup, a usługujący ustawiają je na przygotowanym stole. Następnie Mszę odprawia się dalej, według porządku koncelebry, aż do końca Modlitwy eucharystycznej.
Modlitwa:
Panie Boże, który odradzasz swój lud przez posługę kapłanów, daj nam wytrwale wypełniać Twoją wolę, aby dzięki Twej łasce za dni naszych lud Twój wzrastał w liczbę i zasługi. Przez naszego Pana.