adeste-logo

Wesprzyj Adeste
Sprawdź nowy numer konta

Wesprzyj

Wigilia Paschalna w Wielką Noc

magazine cover

Paschał

Vít Kršul, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Główny ołtarz ma być obnażony. W Wielką Sobotę nie sprawuje się Najświętszej Ofiary. Przed rozpoczęciem ceremonii należy zakończyć adorację w Grobie Pańskim. Msza święta Wigilii Paschalnej jest celebracją Uroczystości Zmartwychwstania Pańskiego. Szczególny nacisk Kościół kładzie na ekspozycję radości ze zwycięstwa Chrystusa nad śmiercią i naszego odrodzenia przez Chrzest święty. Uwydatnia więc Liturgię światła, Liturgię słowa, Liturgię chrzcielną i Liturgię eucharystyczną. Obowiązuje biały kolor szat. Wierni gromadzą się poza świątynią, gdzie rozpala się ognisko.

Wielkanoc należy do najstarszych celebrowanych – przez całe chrześcijaństwo – uroczystości. Wspominają o tym, przynajmniej pośrednio, już Listy Apostolskie (I Kor 5, 7-8 i I P 2, 9).

W ciągu pierwszych trzech wieków po Chrystusie datę obchodzenia Wielkanocy ustalano różnie. Dopiero Sobór Nicejski (325 r.) nakazał jej celebrowanie w jednym terminie. Kościół zachodni i wschodni podtrzymywały tę wspólną tradycję przeszło 500 lat po schizmie wschodniej – do 1582 r.

Wigilia Paschalna kontynuuje najstarsze tradycje liturgiczne. Łączy w sobie elementy znane od pierwszych wieków chrześcijaństwa: sprawowana jest w noc, po której zawsze następuje poranek. Ma to podwójny wymiar symboliczny. Po pierwsze, w tradycji wyznawców Chrystusa Pan jest uznawany za Słońce. Po drugie, poranek ogłasza koniec panowania nocy – ludzie zwracają się więc ku dobrym uczynkom, zwyciężającym zło. Przed Wigilią Paschalną ołtarz ma być także obnażony. Dawniej, gdy chrześcijanie gromadzili się jeszcze w katakumbach, położenie obrusów na ołtarzu i udekorowanie go miało oznajmić, że sprawuje się na nim obrzędy liturgiczne. Tam, gdzie się one nie odbywały, ołtarz pozostawał nagi. Podobnie i w naszych czasach Wielka Sobota jest dniem bez Mszy świętej, toteż ołtarz pozostaje nieudekorowany. Co więcej, liturgia tego dnia ma wyjątkowo „ruchliwy” charakter. Podkreślają to liczne procesje (do chrzcielnicy/kaplicy chrzcielnej; procesja z darami etc.)

PRZEBIEG LITURGII

Główny ołtarz ma być obnażony. W Wielką Sobotę nie sprawuje się Najświętszej Ofiary. Przed rozpoczęciem ceremonii należy zakończyć adorację w Grobie Pańskim. Msza święta Wigilii Paschalnej jest celebracją Uroczystości Zmartwychwstania Pańskiego. Szczególny nacisk Kościół kładzie na ekspozycję radości ze zwycięstwa Chrystusa nad śmiercią i naszego odrodzenia przez Chrzest święty. Uwydatnia więc Liturgię światła, Liturgię słowa, Liturgię chrzcielną i Liturgię eucharystyczną. Obowiązuje biały kolor szat. Wierni gromadzą się poza świątynią, gdzie rozpala się ognisko.

LITURGIA ŚWIATŁA

Módlmy się.
Boże, Ty przez swojego Syna udzieliłeś wiernym światła swojej chwały, poświęć + ten ogień i przez te święta wielkanocne rozpal w nas tak wielkie pragnienie nieba, abyśmy z czystym sercem mogli dostąpić świąt wiekuistej światłości. Przez Chrystusa, Pana naszego.

W. Amen

Kapłan żłobi na paschale odpowiednie symbole, w tym cyfry bieżącego roku. Potem umieszcza 5 gwoździ (grana) w formie krzyża wypowiadając odpowiednie formuły. Zapalając paschał od nowego ognia, mówi głośno:

Niech światło Chrystusa chwalebnie zmartwychwstałego rozproszy ciemności naszych serc i umysłów.

Następnie wyrusza procesja do kościoła. Rozpoczyna ją turyferarz dymiącą kadzielnicą. Poprzedza on paschał, zapalony i niesiony przez celebransa, który może tę funkcję powierzyć komuś innemu. Należy trzykrotnie stanąć z zapaloną świecą w kościele: u wejścia, na środku i przed ołtarzem. Za pierwszym razem od świecy paschalnej własną świecę zapala kapłan, za drugim usługujący, a za trzecim – należy zapalić wszystkie światła w kościele.

Paschał stawia się przed środkiem ołtarza lub przy ambonie. Można go okadzić. Należy wyśpiewać Orędzie Wielkanocne. Kantor lub diakon wykonuje je z ambony.

Orędzie Wielkanocne jest starożytnym hymnem. Jego autorstwo przypisuje się świętemu Ambrożemu. Wielbi on Chrystusa, którego symbolizuje zapalona świeca paschalna. Błogosławi noc, w której zmartwychwstał. Zestawia ze sobą ciemności grzechu, które ogarnęły ludzkość od Adama i Ewy oraz światłość, którą Mesjasz wniósł na świat wraz ze swoim przyjściem i pokonaniem śmierci. Orędzia Wielkanocnego zgromadzenie wysłuchuje stojąc i trzymając zapalone świece. One są wyrazem chęci zjednoczenia z misterium Chrystusa.

K: Weselcie się już zastępy Aniołów w niebie! Weselcie się słudzy Boga.
Niechaj zabrzmią dzwony głoszące zbawienie,
gdy Król tak wielki odnosi zwycięstwo!

Raduj się, ziemio, opromieniona tak niezmiernym blaskiem,
a oświecona jasnością Króla wieków,
poczuj, że wolna jesteś od mroku, co świat okrywa!
Zdobny blaskiem takiej światłości, raduj się, Kościele Święty, Matko nasza!
Ta zaś świątynia niechaj zabrzmi potężnym śpiewem całego ludu.
A zatem proszę was, bracia najmilsi,
którzy stoicie tutaj, podziwiając jasność tego świętego płomienia,
byście razem ze mną wzywali miłosierdzia wszechmogącego Boga.
Niech Ten, który bez moich zasług raczył mnie uczynić swoim sługą,
zechce mnie napełnić światłem swojej jasności
i pozwoli godnie wyśpiewać pochwałę tej świecy.


K: Pan z wami.
W: I z duchem twoim.

K: W górę serca.
W: Wznosimy je do Pana.

K: Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu.
W: Godne to i sprawiedliwe.


K: Zaprawdę godne to i sprawiedliwe,
abyśmy z całego serce i z całej duszy śpiewem wysławiali niewidzialnego Boga,
Ojca wszechmogącego oraz Jednorodzonego Syna Jego, Jezusa Chrystusa,
naszego Pana, który Ojcu Przedwiecznemu spłacił za nas dług Adama
i krwią serdeczną zmazał dłużny zapis starodawnej winy.

Oto są bowiem święta paschalne, w czasie których zabija się prawdziwego Baranka,
a Jego Krew poświęca domy wierzących.
Jest to ta sama noc, w której niegdyś ojców naszych, synów Izraela, wywiodłeś z Egiptu
i przeprowadziłeś suchą nogą przez Morze Czerwone.
Jest to zatem ta noc, która światłem ognistego słupa rozproszyła ciemności grzechu,
a teraz ta sama noc uwalnia wszystkich wierzących w Chrystusa na całej ziemi
od zepsucia pogańskiego życia i od mroku grzechów,
do łaski przywraca i gromadzi w społeczności świętych.
Tej właśnie nocy Chrystus skruszywszy więzy śmierci, jako zwycięzca wyszedł z otchłani.
Nic by nam przecież nie przyszło z daru życia, gdybyśmy nie zostali odkupieni.

O, jak przedziwna łaskawość Twej dobroci dla nas!
O, jak niepojęta jest Twoja miłość: aby wykupić niewolnika, wydałeś swego Syna.
O, zaiste konieczny był grzech Adama, który został zgładzony śmiercią Chrystusa!
O, szczęśliwa wina, skoro ją zgładził tak wielki Odkupiciel!
O, zaiste błogosławiona noc, jedyna, która była godna poznać
czas i godzinę zmartwychwstania Chrystusa
O tej to nocy napisano: a noc jako dzień zajaśnieje,
oraz: noc będzie mi światłem i radością.

Uświęcająca siła tej nocy oddala zbrodnie, z przewin obmywa,
przywraca niewinność upadłym, a radość smutnym,
rozprasza nienawiść, usposabia do zgody i ugina potęgi.
W tę noc pełną łaski, przyjmij, Ojcze święty,
wieczorną ofiarę uwielbienia, którą Ci składa Kościół święty,
uroczyście ofiarując przez ręce swoich sług tę świecę, owoc pracy pszczelego roju.
Znamy już wymowę tej woskowej kolumny, którą na chwałę Boga zapalił jasny płomień.
Chociaż dzieli się on użyczając światła, nie doznaje jednak uszczerbku,
żywi się bowiem strugami wosku,
który dla utworzenia tej cennej pochodni wydała pracowita pszczoła.
O, zaiste błogosławiona noc, w której się łączy niebo z ziemią,
sprawy boskie ze sprawami ludzkimi.

Prosimy Cię, przeto, Panie,
niech ta świeca poświęcona na chwałę Twojego imienia
nieustannie płonie, aby rozproszyć mrok tej nocy.
Przyjęta przez Ciebie, jako woń przyjemna, niechaj się złączy ze światłami nieba.
Niech ta świeca płonie, gdy wzejdzie słońce nie znające zachodu:
Jezus Chrystus, Twój Syn Zmartwychwstały, który oświeca ludzkość swoim światłem
i z Tobą żyje i króluje na wieki wieków.

W: Amen, amen, amen.

Po zakończeniu Orędzia wierni gaszą świece i siadają. Kapłan zachęca ich do wysłuchania Słowa Bożego.

Przewidziano na ten dzień 9 czytań: 7 ze Starego Testamentu i 2 z Nowego (epistoła i Ewangelia). Można wykonać 3 z 7 czytań ze starego Testamentu, a w nagłych okolicznościach – 2. Zawsze należy wykonać czytanie z 14 rozdziału z Księgi Wyjścia.

LITURGIA SŁOWA

Fragmenty Pisma Świętego w czasie Wigilii Paschalnej są przypomnieniem dziejów zbawienia od stworzenia świata aż po przyjście i zmartwychwstanie Chrystusa. Podano tu 5 czytań. W pierwszym, o stworzeniu świata (Rdz 1, 1 – 2, 2), autor natchniony opisuje powstanie wszechświata i człowieka. W Bożym planie zbawienia wszystko jest doskonałe: grzech nie jest obecny, wszystko żyje w harmonii.

Czytanie z Księgi Rodzaju

Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Ziemia zaś była bezładem i pustkowiem: ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch Boży unosił się nad wodami. Wtedy Bóg rzekł: «Niechaj się stanie światłość!» I stała się światłość. Bóg, widząc, że światłość jest dobra, oddzielił ją od ciemności. I nazwał Bóg światłość dniem, a ciemność nazwał nocą. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień pierwszy. A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj oddzieli ono jedne wody od drugich! » Uczyniwszy to sklepienie, Bóg oddzielił wody pod sklepieniem od wód ponad sklepieniem; a gdy tak się stało, Bóg nazwał to sklepienie niebem. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień drugi. A potem Bóg rzekł: «Niechaj zbiorą się wody spod nieba w jedno miejsce i niech się ukaże powierzchnia sucha!» A gdy tak się stało, Bóg nazwał tę suchą powierzchnię ziemią, a zbiorowisko wód nazwał morzem. Bóg, widząc, że były dobre, rzekł: «Niechaj ziemia wyda rośliny zielone: trawy dające nasiona, drzewa owocowe rodzące na ziemi według swego gatunku owoce, w których są nasiona». I tak się stało. Ziemia wydała rośliny zielone: trawę dającą nasienie według swego gatunku i drzewa rodzące owoce, w których było nasienie według ich gatunków. A Bóg widział, że były dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień trzeci. A potem Bóg rzekł: «Niechaj powstaną ciała niebieskie, świecące na sklepieniu nieba, aby oddzielały dzień od nocy, aby wyznaczały pory roku, dni i lata; aby były ciałami jaśniejącymi na sklepieniu nieba i aby świeciły nad ziemią». I tak się stało. Bóg uczynił dwa duże ciała jaśniejące: większe, aby rządziło dniem, i mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy. I umieścił je Bóg na sklepieniu nieba, aby świeciły nad ziemią; aby rządziły dniem i nocą i oddzielały światłość od ciemności. A widział Bóg, że były dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień czwarty. Potem Bóg rzekł: «Niechaj się zaroją wody od istot żywych, a ptactwo niechaj lata nad ziemią, pod sklepieniem nieba!» Tak stworzył Bóg wielkie potwory morskie i wszelkiego rodzaju pływające istoty żywe, którymi zaroiły się wody, oraz wszelkie ptactwo skrzydlate różnego rodzaju. Bóg, widząc, że były dobre, pobłogosławił je tymi słowami: «Bądźcie płodne i mnóżcie się, abyście zapełniały wody w morzach, a ptactwo niechaj się rozmnaża na ziemi». I tak upłynął wieczór i poranek – dzień piąty. Potem Bóg rzekł: «Niechaj ziemia wyda istoty żywe różnego rodzaju: bydło, zwierzęta pełzające i dzikie zwierzęta według ich rodzajów!» I stało się tak: Bóg uczynił różne rodzaje dzikich zwierząt, bydła i wszelkich zwierząt pełzających po ziemi. I widział Bóg, że były dobre. A wreszcie rzekł Bóg: «Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam. Niech panuje nad rybami morskimi, nad ptactwem podniebnym, nad bydłem, nad ziemią i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi!» Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę. Po czym Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: «Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemię i uczynili ją sobie poddaną; abyście panowali nad ptactwem podniebnym, nad rybami morskimi i nad wszystkimi zwierzętami pełzającymi po ziemi». I rzekł Bóg: «Oto wam daję wszelką roślinę przynoszącą ziarno po całej ziemi i wszelkie drzewo, którego owoc ma w sobie nasienie: dla was będą one pokarmem. A dla wszelkiego zwierzęcia polnego i dla wszelkiego ptactwa podniebnego, i dla wszystkiego, co się porusza po ziemi i ma w sobie pierwiastek życia, będzie pokarmem wszelka trawa zielona». I tak się stało. A Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień szósty. W ten sposób zostały ukończone niebo i ziemia oraz wszystkie zastępy jej stworzeń. A gdy ukończył w dniu szóstym swe dzieło, nad którym pracował, odpoczął dnia siódmego po całym swym trudzie, jaki podjął.

Oto słowo Boże.

Następuje psalm powiązany z treścią czytania:


Refren: Niech zstąpi Duch Twój i odnowi ziemię.

Błogosław, duszo moja, Pana, *
Boże mój, Panie, Ty jesteś bardzo wielki!
Odziany w majestat i piękno, *
światłem okryty jak płaszczem.

Refren.

Umocniłeś fundamenty ziemi, *
nie zachwieje się na wieki wieków.
Jak szatą okryłeś ją Wielką Głębią, *
ponad górami stanęły wody.

Refren.

Ty zdroje kierujesz do strumieni, *
które pośród gór się sączą.
Nad nimi mieszka ptactwo niebieskie *
i śpiewa pośród gałęzi.

Refren.

Z Twoich komnat nawadniasz góry, *
owocem dzieł Twoich syci się ziemia.
Każesz rosnąć trawie dla bydła *
i roślinom, by człowiekowi służyły.

Refren.

Jak liczne są dzieła Twoje, Panie! *
Ty wszystko mądrze uczyniłeś,
ziemia jest pełna Twoich stworzeń. *
Błogosław, duszo moja, Pana.

Refren.

Następuje oracja kapłana. Wszyscy wstają.

Módlmy się.
Wszechmogący, wieczny Boże, Ty jesteś godny podziwu w swoich dziełach +, spraw, niech wszyscy przez Ciebie odkupieni zrozumieją, że wspaniałe było dzieło stworzenia świata, a jeszcze wspanialsze jest dzieło stworzenia *, które się dokonało przez wielkanocną ofiarę Chrystusa. Który żyje i króluje na wieki wieków.
W.: Amen.

Drugie czytanie również pochodzi z Księgi Rodzaju (Rdz 22, 1- 18). Opowiada o Abrahamie i ofierze z Izaaka, którą miał złożyć Bogu. On jednak, poddając próbie posłuszeństwo Abrahama, wynagradza je: obiecuje mu niezliczone potomstwo.

Czytanie z Księgi Rodzaju

Bóg wystawił Abrahama na próbę i rzekł do niego: «Abrahamie!» A gdy on odpowiedział: «Oto jestem» – powiedział: «Weź twego syna jedynego, którego miłujesz, Izaaka, idź do kraju Moria i tam złóż go w ofierze na jednym z pagórków, jaki ci wskażę». Nazajutrz rano Abraham osiodłał swego osła, zabrał z sobą dwóch swych ludzi i syna Izaaka, narąbał drzewa do spalenia ofiary i ruszył w drogę do miejscowości, o której mu Bóg powiedział. Na trzeci dzień Abraham, spojrzawszy, dostrzegł z daleka ową miejscowość. I wtedy rzekł do swych sług: «Zostańcie tu z osłem, ja zaś i chłopiec pójdziemy tam, aby oddać pokłon Bogu, a potem wrócimy do was». Abraham, zabrawszy drwa do spalenia ofiary, włożył je na syna swego, Izaaka, wziął do ręki ogień i nóż, po czym obaj się oddalili. Izaak odezwał się do swego ojca Abrahama: «Ojcze mój!» A gdy ten rzekł: «Oto jestem, mój synu» – zapytał: «Oto ogień i drwa, a gdzież jest jagnię na całopalenie?» Abraham odpowiedział: «Bóg upatrzy sobie jagnię na całopalenie, synu mój». I szli obydwaj dalej. A gdy przyszli na to miejsce, które Bóg wskazał, Abraham zbudował tam ołtarz, ułożył na nim drwa i związawszy syna swego, Izaaka, położył go na tych drwach na ołtarzu. Potem Abraham sięgnął ręką po nóż, aby zabić swego syna. Ale wtedy Anioł Pański zawołał na niego z nieba i rzekł: «Abrahamie, Abrahamie!» A on rzekł: «Oto jestem». Anioł powiedział mu: «Nie podnoś ręki na chłopca i nie czyń mu nic złego! Teraz poznałem, że boisz się Boga, bo nie odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna». Abraham, obejrzawszy się poza siebie, spostrzegł barana uwikłanego rogami w zaroślach. Poszedł więc, wziął barana i złożył w ofierze całopalnej zamiast swego syna. I dał Abraham miejscu temu nazwę «Pan widzi». Stąd to mówi się dzisiaj: «Na wzgórzu Pan się ukazuje». Po czym Anioł Pański przemówił głośno z nieba do Abrahama po raz drugi: «Przysięgam na siebie, mówi Pan, że ponieważ uczyniłeś to, a nie odmówiłeś Mi syna twego jedynego, będę ci błogosławił i dam ci potomstwo tak liczne jak gwiazdy na niebie i jak ziarnka piasku na wybrzeżu morza; potomkowie twoi zdobędą warownie swych nieprzyjaciół. Wszystkie ludy ziemi będą sobie życzyć szczęścia takiego, jakie jest udziałem twego potomstwa, dlatego że usłuchałeś mego rozkazu».

Oto słowo Boże.

Refren: Strzeż mnie, o Boże, Tobie zaufałem.

Pan moim dziedzictwem i przeznaczeniem, *
to On mój los zabezpiecza.
Zawsze stawiam sobie Pana przed oczy, *
On jest po mojej prawicy, nic mną nie zachwieje.

Refren.

Dlatego cieszy się moje serce i dusza raduje, *
a ciało moje będzie spoczywać bezpiecznie,
bo w kraju zmarłych duszy mej nie zostawisz *
i nie dopuścisz, bym pozostał w grobie.

Refren.

Ty ścieżkę życia mi ukażesz, *
pełnię radości przy Tobie
i wieczne szczęście *
po Twojej prawicy.

Refren.

W oracji kapłan zwraca uwagę na korzenie wiary w Jezusa w wierze Abrahama.

Módlmy się.
Boże, Ojcze wszystkich wierzących, Ty przez swoją łaskę pomnażasz na całym świecie liczbę przybranych dzieci +, Ty przez paschalny sakrament chrztu spełniasz obietnicę daną Twojemu słudze Abrahamowi i czynisz go ojcem wszystkich narodów *, daj Twojemu ludowi godnie odpowiedzieć na łaskę powołania. Przez Chrystusa, Pana naszego.

W.: Amen.

Trzeci fragment opowiada o wyjściu ludu izraelskiego z Egiptu i przejściu suchą nogą przez Morze czerwone (Wj 14, 15 – 15, 1). Mówi nam o opiece Boga, która jest bezgraniczna. Łączy się ściśle z następującym po nim psalmem, dlatego pomija się zakończenie czytania.

Czytanie z Księgi Wyjścia Pan rzekł do Mojżesza:

«Czemu głośno wołasz do Mnie? Powiedz Izraelitom, niech ruszają w drogę. Ty zaś podnieś swą laskę i wyciągnij rękę nad morze, i rozdziel je na dwoje, a wejdą Izraelici w środek morza na suchą ziemię. Ja natomiast uczynię upartymi serca Egipcjan tak, że pójdą za nimi. Wtedy okażę moją potęgę wobec faraona, całego wojska jego, rydwanów i wszystkich jego jeźdźców. A gdy okażę moją potęgę wobec faraona, jego rydwanów i jeźdźców, wtedy poznają Egipcjanie, że Ja jestem Pan». Anioł Boży, który szedł na przedzie wojsk izraelskich, zmienił miejsce i szedł na ich tyłach. Słup obłoku również przeszedł z przodu i zajął ich tyły, stając między wojskiem egipskim a wojskiem izraelskim. I tam był obłok ciemnością, tu zaś oświecał noc. I nie zbliżyli się jedni do drugich przez całą noc. Mojżesz wyciągnął rękę nad morze, a Pan cofnął wody gwałtownym wiatrem wschodnim, który wiał przez całą noc, i uczynił morze suchą ziemią. Wody się rozstąpiły, a Izraelici szli przez środek morza po suchej ziemi, mając mur z wód po prawej i po lewej stronie. Egipcjanie ścigali ich. Wszystkie konie faraona, jego rydwany i jeźdźcy weszli za nimi w środek morza. O świcie spojrzał Pan ze słupa ognia i ze słupa obłoku na wojsko egipskie i zmusił je do ucieczki. I zatrzymał koła ich rydwanów, tak że z wielką trudnością mogli się naprzód posuwać. Egipcjanie krzyknęli: «Uciekajmy przed Izraelem, bo w jego obronie Pan walczy z Egipcjanami». A Pan rzekł do Mojżesza: «Wyciągnij rękę nad morze, aby wody zalały Egipcjan, ich rydwany i jeźdźców». Wyciągnął Mojżesz rękę nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce. Egipcjanie, uciekając, biegli naprzeciw falom, i pogrążył ich Pan w środku morza. Powracające fale zatopiły rydwany i jeźdźców całego wojska faraona, którzy weszli w morze, ścigając tamtych; nie ocalał z nich ani jeden. Izraelici zaś szli po suchym dnie morskim, mając mur wodny po prawej i po lewej stronie. W tym to dniu wybawił Pan Izraela z rąk Egipcjan. I widzieli Izraelici martwych Egipcjan na brzegu morza. Gdy Izraelici zobaczyli wielkie dzieło, którego dokonał Pan wobec Egipcjan, ulękli się Pana i uwierzyli Jemu oraz Jego słudze Mojżeszowi. Wtedy Mojżesz i Izraelici razem z nim zaśpiewali taką oto pieśń ku czci Pana:

Refren: Śpiewajmy Panu, który moc okazał.

Zaśpiewam na cześć Pana, który okrył się sławą, *
gdy konia i jeźdźca pogrążył w morskiej toni.
Pan jest moją mocą i źródłem męstwa, †
Jemu zawdzięczam moje ocalenie. *
On Bogiem moim, uwielbiać Go będę.

Refren.

Pan wojownik potężny, *
«Ten, który jest», brzmi Jego imię.
Rzucił w morze rydwany faraona i wojsko jego, *
wybrani wodzowie legli w Morzu Czerwonym.

Refren.

Przepaści ich ogarnęły, *
jak głaz runęli w głębinę.
Uwielbiona jest potęga prawicy Twej, Panie, *
prawica Twa, o Panie, starła nieprzyjaciół.

Refren.

Wprowadziłeś ich i osadziłeś *
na górze Twojego dziedzictwa.
W miejscu, które uczyniłeś swym mieszkaniem, †
w świątyni zbudowanej Twoimi rękami, *
Pan jest Królem na zawsze i na wieki.

Refren.

Kolejna oracja kapłana:

Módlmy się.
Boże, także w obecnych czasach jaśnieją Twoje dawne cuda: + niegdyś swoją mocą wybawiłeś jeden naród od prześladowań faraona i przeprowadziłeś go przez Morze Czerwone, obecnie przez wodę chrztu prowadzisz wszystkie narody do zbawienia, * spraw, aby cała ludzkość weszła do liczby synów Abrahama i dostąpiła godności ludu wybranego. Przez Chrystusa, Pana naszego.

W.: Amen.

Tutaj mogą zakończyć się czytania ze Starego Testamentu. Po ostatniej oracji zapala się świece ołtarzowe. Należy zaśpiewać hymn „Chwała na wysokości Bogu”, podczas którego powinny bić dzwony. Ten starożytny hymn szczególnie wybrzmiewa w Wigilię Paschalną. Wielkopiątkowa żałoba po Chrystusie ukrzyżowanym kończy się wraz z nastaniem Wielkiej Nocy, gdy Pan zmartwychwstały pokonuje śmierć.

Kapłan odmawia kolektę:

Boże, Ty sprawiasz, że ta najświętsza noc jaśnieje blaskiem Zmartwychwstania Pańskiego, + wzbudź w Twoim Kościele ducha dziecięctwa, którego otrzymaliśmy na chrzcie świętym, * abyśmy, odnowieni na duchu i ciele, służyli Tobie z całkowitym oddaniem. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, + który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, *Bóg, przez wszystkie wieki wieków.

W.: Amen.

Gdy skończy, lektor odczytuje epistołę: fragment z Listu św. Pawła do Rzymian:

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Rzymian

Bracia: My wszyscy, którzy otrzymaliśmy chrzest zanurzający w Chrystusa Jezusa, zostaliśmy zanurzeni w Jego śmierć. Zatem przez chrzest zanurzający nas w śmierć zostaliśmy razem z Nim pogrzebani po to, abyśmy i my postępowali w nowym życiu – jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca. Jeżeli bowiem przez śmierć, podobną do Jego śmierci, zostaliśmy z Nim złączeni w jedno, to tak samo będziemy z Nim złączeni w jedno przez podobne zmartwychwstanie. To wiedzcie, że dla zniszczenia ciała grzesznego dawny nasz człowiek został z Nim współukrzyżowany po to, byśmy już dłużej nie byli w niewoli grzechu. Kto bowiem umarł, został wyzwolony z grzechu. Otóż, jeżeli umarliśmy razem z Chrystusem, wierzymy, że z Nim również żyć będziemy, wiedząc, że Chrystus, powstawszy z martwych, już więcej nie umiera, śmierć nad Nim nie ma już władzy. Bo to, że umarł, umarł dla grzechu tylko raz, a że żyje, żyje dla Boga. Tak i wy rozumiejcie, że umarliście dla grzechu, żyjecie zaś dla Boga w Chrystusie Jezusie.

Oto słowo Boże.

Po tym czytaniu następuje psalm allelujatyczny.

Refren: Alleluja, alleluja, alleluja.

Dziękujcie Panu, bo jest dobry, *
bo Jego łaska trwa na wieki.
Niech dom Izraela głosi: *
«Jego łaska na wieki».

Refren.

Prawica Pana wzniesiona wysoko, *
prawica Pańska moc okazała.
Nie umrę, ale żyć będę *
i głosić dzieła Pana.

Refren.

Kamień odrzucony przez budujących *
stał się kamieniem węgielnym.
Stało się to przez Pana *
i cudem jest w naszych oczach.

Refren.

Następuje Ewangelia, na którą nie przynosi się świeczników – stojący przy ambonie paschał już symbolizuje Chrystusa. Można używać kadzidła.

Ewangelia, w której niewiasty dowiadują się o zmartwychwstaniu Pana, niekoniecznie świadczy o radości kobiet. Wieść: Zmartwychwstał! jest wypełnieniem słów Jezusa o sobie samym: „A trzeciego dnia zmartwychwstanie” (Mt 20, 19).

Słowa Ewangelii według świętego Marka.

Gdy minął szabat, Maria Magdalena, Maria, matka Jakuba, i Salome nakupiły wonności, żeby pójść namaścić Jezusa. Wczesnym rankiem w pierwszy dzień tygodnia przyszły do grobu, gdy słońce wzeszło. A mówiły między sobą: «Kto nam odsunie kamień z wejścia do grobu?» Gdy jednak spojrzały, zauważyły, że kamień został już odsunięty, a był bardzo duży. Weszły więc do grobu i ujrzały młodzieńca, siedzącego po prawej stronie, ubranego w białą szatę; i bardzo się przestraszyły. Lecz on rzekł do nich: «Nie bójcie się! Szukacie Jezusa z Nazaretu, ukrzyżowanego; powstał, nie ma Go tu. Oto miejsce, gdzie Go złożyli. A idźcie, powiedzcie Jego uczniom i Piotrowi: „Podąża przed wami do Galilei, tam Go ujrzycie, jak wam powiedział”».

Oto Słowo Pańskie.

Następnie kapłan wygłasza homilię, a po niej następuje kolejna część.

LITURGIA CHRZCIELNA

Kapłan podchodzi do chrzcielnicy. Tam zwraca się do wiernych, jeśli są kandydaci do chrztu, prosząc ich o modlitwę za nich. Dwóch kantorów śpiewa litanię do wszystkich świętych.

Do tej Litanii można dodać wezwania do świętych szczególnie ważnych dla danej społeczności, np. patronów kościoła. Modlitwa zgromadzenia, wzywającego wstawiennictwa zbawionych, ma szczególną wagę: uświadamia nam samym, że naszym przeznaczeniem jest znaleźć się w niebie, do którego chrzest jest początkiem drogi. Po litanii kapłan wyśpiewuje błogosławieństwo wody chrzcielnej. W pewnym momencie ma wstawić paschał do wody – raz lub trzy razy i śpiewać dalej. Lud odpowiada: „Chwała Ojcu, i Synowi, i Duchowi Świętemu…”. Jeśli są kandydaci do chrztu, wyrzekają się szatana. Jeśli nie, oraz jeśli nie błogosławi się wody chrzcielnej, błogosławi się wodę do pokropienia. Gdy zakończy się obrzęd chrztu i bierzmowania, jeśli były, a jeśli nie – po błogosławieństwie wody, wszyscy stojąc i trzymając w rękach zapalone świece, odnawiają przyrzeczenia chrztu. Potem kapłan kropi zgromadzony lud. Następnie kapłan wraca na miejsce przewodniczenia. Omija się wyznanie wiary i odmawia modlitwę powszechną. Liturgia chrzcielna dobiega końca.

LITURGIA EUCHARYSTYCZNA

Aby podkreślić wagę tej nocy, wypada przygotować procesję z darami. Przewidziana jest 1 prefacja wielkanocna (nr 20). W modlitwach eucharystycznych 1-3 wspomina się tajemnicę dnia. Zaleca się podkreślić doniosły charakter uroczystości korzystając z Kanonu Rzymskiego, I Modlitwy Eucharystycznej.

Dalej Liturgia Eucharystyczna wygląda jak zwykle. Można udzielić Komunii świętej pod obiema Postaciami. Potem następuje oracja i rozesłanie, do którego dodaje się podwójne alleluja. Omija się obrzędy zakończenia, jeśli po Mszy świętej bezpośrednio następuje procesja rezurekcyjna. Kapłan wraz z usługującymi udaje się do Grobu Pańskiego, gdzie wystawia się Najświętszy Sakrament i okadza Go. Kapłan wzywa do radości ze zmartwychwstania Chrystusa. Otrzymuje welon naramienny, bierze monstrancję i wyrusza w procesji. Na jej czele idzie krzyż i figura Zmartwychwstałego. Dalej usługujący i kapłan z Najświętszym Sakramentem. Wróciwszy do kościoła, intonuje się hymn „Ciebie, Boga, wysławiamy”, po którym śpiewa się:

K.: Niebo i ziemia się cieszą. Alleluja. W.: Ze zmartwychwstania Twojego, Chryste. Alleluja.

Potem kapłan odmawia orację:

Módlmy się. Boże, Ty przez wielkanocną ofiarę Chrystusa dałeś swojemu ludowi zbawienie, + udzielaj mu obficie Twoich darów, * aby osiągnął pełną wolność i posiadł radość życia wiecznego,, której pozwalasz mu kosztować na ziemi. Przez Chrystusa, Pana naszego. W.: Amen.

Następuje błogosławieństwo wiernych Najświętszym Sakramentem i antyfona wielkanocna do Najświętszej Maryi Panny.

Procesja rezurekcyjna może odbyć się rano. Wówczas w Grobie Pańskim znów wystawia się Najświętszy Sakrament, jeśli nie był wystawiony całą noc. Wszyscy gromadzą się przy Grobie o oznaczonej godzinie, gdzie porządek jest taki sam jak przed procesją w nocy. Procesja również kończy się w taki sam sposób. Może nastąpić Msza święta bezpośrednio po procesji. Wówczas omija się obrzędy wstępne i rozpoczyna od wprowadzenia kapłana w liturgię. Potem następuje hymn „Chwała na wysokości Bogu…”. Po Komunii świętej należy zaśpiewać hymn „Ciebie, Boga, wysławiamy…”.

ROZWAŻANIE I MODLITWA

Kiedy nasz Pan chodził po ziemi, aby nauczać i oddać życie za ludzkość, zapowiedział też swoje zmartwychwstanie. Obietnica Mistrza i Jego ciągła obecność w Kościele do dziś podtrzymują lud pielgrzymujący do nieba. Pokonanie śmierci i życie wieczne, które daje Bóg, są elementami wiary chrześcijan, którą należy wyznawać, by nazywać się chrześcijaninem. Panie, nasz Boże, pokornie wielbiąc Cię i dziękując za wielki dar życia wiecznego prosimy: niech obmyci wodą Chrztu świętego i włączeni do Twojego Mistycznego Ciała staniemy się przy Twojej łasce uczestnikami radości w niebie. Który żyjesz i królujesz z Bogiem Ojcem w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Adeste promuje jakość debaty o Kościele, przy jednoczesnej wielości głosów. Myśli przedstawione w tekście wyrażają spojrzenie autora, nie reprezentują poglądów redakcji.

Stowarzyszenie Adeste: Wszelkie prawa zastrzeżone.

O autorze

Zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.