Jeżeli czytasz ten artykuł, to znaczy, że 1 lipca 2026 roku doszło do sakr biskupich w Bractwie Kapłańskim św. Piusa X.
[Ze względu na cykl publikacji artykułów niniejszy tekst powstał w drugiej połowie maja i opiera się na informacjach znanych autorowi w momencie oddania tekstu do redakcji].
Przed święceniami wśród członków Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X znajdowało się dwóch biskupów i to oni zostali konsekratorami. Sakry przyjęło czterech prezbiterów, stając się biskupami.
Latte Latae Sententiae
W KPK (Kodeksie prawa kanonicznego) jest taki zapis:
„Kan. 1314 – Kara z zasady jest ferendae sententiae, tak iż nie wiąże sprawcy, dopóki nie zostanie wymierzona; jest zaś latae sententiae, jeżeli ustawa lub nakaz wyraźnie o tym stanowi, tak iż zaciąga się ją przez sam fakt popełnienia przestępstwa”.
A czemu należy o tym wspomnieć? Bo w tym samym KPK jest przepis, który ma zastosowanie wobec sprawców tego zamieszania:
„Kan. 1387 – Biskup, który bez papieskiego zlecenia konsekruje kogoś na biskupa, a także ten, kto od niego konsekrację przyjmuje, zaciągają ekskomunikę latae sententiae, zarezerwowaną dla Stolicy Apostolskiej”.
Ekskomunika nie zostanie/została na biskupów FSSPX nałożona, zostanie/została ona stwierdzona. To ważne rozróżnienie. Nie wynika ona z decyzji Stolicy Apostolskiej, ale z „automatycznego” działania przepisów.
W innej sytuacji są pozostali członkowie FSSPX oraz wierni utożsamiający się z nim. Pierwsi mogą zostać „ręcznie” (ferendae sententiae) obłożeni ekskomuniką. Drudzy to znacznie trudniejsza do jednoznacznego zdefiniowania grupa. Natomiast jeśli dojdzie do ekskomuniki całego bractwa, stanie się ono de facto odrębnym od Kościoła katolickiego wyznaniem chrześcijańskim. Kto zadeklaruje się jako wierny nowego wyznania, znajdzie się w schizmie.
Potyczka na paragrafy
Kanony 1323 i 1324 zawierają zapisy, które łagodzą stosowanie kar kanonicznych. Poprzez powoływanie się na przekonanie konsekratorów i nowo wyświęconych biskupów o stanie wyższej konieczności komentariat broniący FSSPX będzie chciał przekonać wszystkich dookoła, że ze względu na taki stan rzeczy można zastosować któryś z nich, np. kan. 1323 7º w kontekście kan. 1323 4º. Tyle że wprowadzono następujące zabezpieczenie:
„Kan. 1325 – W stosowaniu przepisów kan. 1323 i 1324 nigdy nie może być brana
pod uwagę niewiedza ciężko zawiniona, przewrotna lub umyślna”.
Nie chcę zaspamować tego tekstu cytatami z KPK, więc napiszę krótko: jeśli wiara w istnienie stanu wyższej konieczności jest szczera, to konsekratorzy, świeżo upieczeni biskupi i ci, którzy ich w tym procederze wsparli, sami sobie tę konieczność wmówili.
„Gdybym też miał dar prorokowania…”
…ale daru prorokowania nie mam. Możliwość wystąpienia schizmy zaznaczyłem już w marcu 2024 w tekście Ekumenizm prewencyjny. Temat rozwinąłem w kwietniu tego samego roku w artykule Znowu ci tradsi. Ja tej schizmy nie wyprorokowałem. Zaobserwowałem pewną tendencję do „robienia po swojemu”, niepodporządkowywania się woli Kościoła i wskazałem, że może to doprowadzić do schizmy. W 2024 roku była to czysta spekulacja, dziś jest to fakt dokonany.
Mogę oczywiście powiedzieć: „a nie mówiłem?!”, tylko że to nie jest rozwiązanie problemu. Rozwiązaniem byłoby osiągnięcie porozumienia teologicznego (vide Tekst o FSSPX, nie o tradsach) oraz zabezpieczenie starego rytu przed wykorzystaniem go do rozbijania jedności Kościoła. Last but not least, ekskomunikowani biskupi powinni poprosić o zwolnienie z kary.