Człowiek żyje na świecie, który poeta określił padołem łez. Czy można będąc po tej stronie wieczności całe życie przejść bez popełniania grzechu? Czy ludzie, mimo skażenia grzechem pierworodnym, są w stanie dostać się do nieba dzięki swoim własnym zasługom ?
„Grzech jest obrazą Boga[[fnref:przypis1a|1]]”
Zanim będzie można odpowiedzieć na powyższe pytania trzeba doprecyzować czym jest grzech. Hebrajskie słowo «chattath» tak samo jak greckie «hamartia», które można znaleźć w Piśmie Świętym, używane są na określenie zarówno czynności codziennych, takich jak rzucanie kamieniem, czy oszczepem, a także sytuacji przekroczenia prawa moralnego, czyli grzechu, dosłownie oznaczają «chybić cel», czyli nie trafić w cel, nie osiągnąć go, zbłądzić, zmylić drogę. Św. Augustyn określa grzech jako “słowo, czyn lub pragnienie przeciwne prawu wiecznemu”1, a także “miłością siebie, posuniętą aż do pogardy Boga2”. Św. Tomasz z Akwinu zasadniczo zgadza się z definicją biskupa Hippony i dopowiada, że grzech jest to złe postępowanie człowieka, to “przewrócenie porządku wartości, polegające na przyjęciu w praktyce za cel życia tego, co może być najwyżej środkiem do celu”3. Katechizm Kościoła Katolickiego precyzuje te wielowiekowe rozważania w artykule 1849, gdzie można przeczytać: “Grzech jest wykroczeniem przeciw rozumowi, prawdzie, prawemu sumieniu; jest brakiem prawdziwej miłości względem Boga i bliźniego z powodu niewłaściwego przywiązania do pewnych dóbr. Rani on naturę człowieka i godzi w ludzką solidarność4”. Istotne jest rozróżnienie grzechu. Ciężki, tudzież śmiertelny, gdzie muszą występować trzy elementy tj.: materia ważna, pełna świadomość oraz całkowita dobrowolność5. Jeśli brak któregokolwiek z elementów można mówić o grzechu lekkim, który narusza i rani łączącą ludzi z Bogiem więź, ale jej całkowicie nie zrywa, pozwala miłości trwać6.
„Żył więc Henoch w przyjaźni z Bogiem, a następnie znikł, bo zabrał go Bóg[[fnref:przypis8a|8]]”
W historii opisanej w Biblii można odnaleźć takie postaci jak: Henoch, Eliasz i Maryja Panna, które dzięki bardzo zażyłej relacji z Panem Bogiem i dzięki Jego łasce, mogą być dla współczesnego człowieka przykładem w jaki sposób unikać grzechu. To o nich w tym artykule będzie mowa.
O Henochu wiadomo niewiele. Jedyne pewne źródła są w Księdze Rodzaju, Mądrości Syracha oraz Liście św. Pawła Apostoła do Rzymian. Człowiek ten żył w przyjaźni z Bogiem7, jest przykładem nawrócenia dla następnych pokoleń8 oraz dzięki wierze został bezpośrednio wzięty do bliskości Boga9. I to właśnie te przykłady życia późniejszego dziadka Noego pokazują w jaki sposób można unikać grzechu. Jeśli człowiek nie tylko wierzy w, ale także wierzy Stwórcy, to umocniony Jego obecnością może nie wybierać zła, a tylko polegać na dobru, a także stać się wzorem postępowania dla swoich potomnych.
„A wtedy ta kobieta powiedziała do Eliasza: «Teraz już wiem, że naprawdę jesteś mężem Bożym i słowo Pańskie w twoich ustach jest prawdą»[[fnref:przypis11a|11]]”
Historię Eliasza poznać można czytając I i II Księgę Królewską, gdzie jest on przedstawiany jako pełen Ducha Bożego prorok Jedynego Boga. Czynił on niezwykłe cuda: najpierw sprowadził suszę na ziemie króla Achaba, który oddawał cześć bożkom10, później karmiony był przez kruki11, następnie wskrzesił z martwych syna biednej wdowy, u której się zatrzymał na czas głodu12. Po tym, jak pokonał w wyzwaniu proroków Baala i udowodnił, że tylko Jahwe jest prawdziwym Bogiem13, musiał uciekać przed gniewem złej królowej, która oddawała się bałwochwalstwu14. Mimo to, łaska Pańska ciągle przy nim była, także gdy powołał nowych królów oraz swojego następcę Elizeusza15. Na końcu swojej ziemskiej działalności w cudowny sposób został wzięty na ognistym rydwanie do Niebios16. W jaki sposób dzisiejszy człowiek może wykorzystać życiorys Eliasza? Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na zaufanie jakim prorok darzył Boga, pomimo chwil zwątpienia, a nawet rozpaczy, zawsze wie, że to Stwórca jest tym, który rządzi światem i to do Niego warto zwracać się z każdą potrzebą, każdym słabszym momentem, każdym dramatycznym wydarzeniem. Szczera rozmowa z Panem Jezusem zawsze wychodzi człowiekowi na dobre!
„Ja jestem Niepokalane Poczęcie[[fnref:przypis19a|19]]”
Papież Pius IX 8 grudnia roku Pańskiego 1854 bullą Ineffabilis Deus w sposób uroczysty ogłosił: „Ogłaszamy, orzekamy i określamy, że nauka, która utrzymuje, iż Najświętsza Maryja Panna od pierwszej chwili swego poczęcia- mocą szczególnej łaski i przywileju wszechmocnego Boga, mocą przewidzianych zasług Jezusa Chrystusa, Zbawiciela rodzaju ludzkiego- została zachowana nietknięta od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego, jest prawdą przez Boga objawioną i dlatego wszyscy wierni powinni w nią wytrwale i bez wahania wierzyć17”. W ten sposób zakończył on wielowiekową dyskusję na temat wyjątkowej pozycji Maryi Panny w planie Zbawienia. Jak można przeczytać w Magnificat21 sama Matka Zbawiciela zwraca uwagę na to, że będzie po wieczne czasy wspominana i błogosławiona za swój udział w misji Syna18. A cóż jest tak bardzo warte naśladowania w Tej wyjątkowej Niewieście? Wielu świętych, teologów i papieży na ten temat wiele napisało (na potrzeby niniejszego artykułu podkreślony zostanie jeden), a mianowicie o ogromnym zaufaniu i oddaniu, jakie od samego poczęcia miała Ona względem Wszechmocnego. „Jeśli nie wiesz, co masz czynić, spójrz na Maryję Pannę i zastanów się co Ona by uczyniła”– te słowa pewnego kapłana wypowiedziane podczas niewyróżniającej się niedzielnej Mszy świętej doskonale pokazują, jak katolik powinien podejmować decyzje.
„Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski.[[fnref:przypis23a|23]]”
Na sam koniec zamiast zakończenia dwa trudne, ale jednocześnie bardzo ważne fragmenty z Pierwszego Listu św. Jana Apostoła, które będą najlepszą wskazówką jak człowiek wierzący powinien podchodzić do sprawy grzechu, a w szczególności do kwestii unikania i walki z nim. „Jeżeli twierdzimy, że nie ma w nas żadnego grzechu, to samych siebie oszukujemy i nie ma w nas prawdy19”. Następnie z nadzieją dodaje: „Każdy, kto trwa w Nim, nie grzeszy20”. I tego t r w a n i a w NIM wszystkim Czytelnikom autor z całego serca życzy!
- Św. Augustyn, Contra Faustum manichaeum, 22: PL 42, 418. ↩︎
- Tenże, De civitate Dei, 14, 28. ↩︎
- Św. Tomasz z Akwinu, Suma Teologiczna Tom 12, O wadach i grzechach (1 – 2, q. 71 – 89), tł. Feliks Wojciech Bednarski OP, str. 170. ↩︎
- KKK 1849. ↩︎
- Jan Paweł II, adhort. apost. Reconciliatio et paenitentia, 17 ↩︎
- KKK 1855. ↩︎
- Zob. Rdz 5, 21-24. ↩︎
- Zob. Syr 44,16. ↩︎
- Zob. Hbr 11,5. ↩︎
- Zob. 1 Krl 17, 1. ↩︎
- Zob. 1 Krl 17, 6. ↩︎
- Zob. 1 Krl 17, 8-24. ↩︎
- Zob. 1 Krl 18, 20-40 ↩︎
- Zob. 1 Krl 19, 1-14. ↩︎
- Zob. 1 Krl 19, 15-21. ↩︎
- Zob. 2 Krl 2, 1- 18. ↩︎
- Ks. Ignacy Bokwa (red.), Brevarium Fidei, Poznań 2007, s. 240. ↩︎
- „Oto bowiem błogosławić mnie będą odtąd wszystkie pokolenia” [Łk 1, 48]. ↩︎
- 1 J 1,8. ↩︎
- KKK 1850. ↩︎
